Democratie is tweerichtingsverkeer

Door: Hubert HM Janssen

Op weg naar het station neem ik tijd voor een kopje koffie in ‘La Vieille du Nord’. Een plekje om te kijken wie zoal passeert, om te staren, te mijmeren over Parijs, mooie stad aan de Seine. Stad van de kunsten, het mondaine en van de armoede op straat. Stad waar alles eerder kan, mag of gebeurt. Verheerlijkt en verguisd. Stad waar het borrelt, gist en de revolutie loert.

Ontevredenheid en frustratie

Voor de Franse presidentverkiezingen maken de kiezers waarschijnlijk twee keer de gang naar het stembureau. Menigeen vreest de gevolgen van de uitslag. Geen van de kandidaten haalt ineens de meerderheid. In de eerste ronde stemt de Franse kiezer nog met het hart, op de ideale kandidaat en het programma. Maar in de tweede stemronde kunnen velen niet anders dan strategisch stemmen. Waarschijnlijk eerder tegen in plaats van voor een kandidaat. Hun favoriet is immers al afgevallen. Tel bij deze groep de aanhangers van de verliezer van de verkiezingen en de meerderheid van het volk heeft niet zijn eigenlijke democratische zin gekregen. Daarmee is er opnieuw ontevredenheid en frustratie gezaaid en het zal niet lang duren of er kunnen weer revoluties worden geoogst.

Compromissen

In Nederland staat het koninklijke hoofd van Willem-Alexander nog steeds stevig op zijn romp en worden we niet gedwongen tot het democratisch creëren van ontevredenheid. Ook al doen sommige lijsttrekkers graag anders voorkomen: wij kiezen alleen Kamerleden en geen premier laat staan een president. Die kandidaat-Kamerleden maken deel uit van partijen of een beweging met idealen, wensen en een programma over hoe die ideeën verwezenlijkt kunnen worden. Iedereen kan zo’n partij beginnen. Er doen er maar liefst 26* mee dit jaar.

de tekst loopt door onder de afbeelding

Als een kandidaat vervolgens voldoende stemmen haalt komt zij in de Tweede Kamer om ons te vertegenwoordigen, namens ons besluiten te nemen en de regering te controleren. Naar eer en geweten, zonder last of ruggespraak. Voor het vormen van die regering sluit een aantal partijen compromissen. Dus heeft meeregeren een prijs. Anders krijg je nooit een meerderheid. Maar bijna elke stemgerechtigde Nederlander houdt een vertegenwoordiger in de Tweede Kamer of zijn partij meeregeert of niet. Dankzij de lage drempel voor het Kamerlidmaatschap. Bij ons geen districtenstelsel of kiesdrempel waardoor talloze stemmen verloren gaan en grote groepen verstoken blijven van direct gekozen vertegenwoordiging.

Kostbare relatie

Zo mooi kan het zijn. Zo goed is het bedoeld. Maar voorkomt het ontevredenheid, angst, frustratie of een revolutie? Dat is verre van zeker. Zoveel hebben de voorbije jaren wel geleerd. Kamerleden en ministers lijken het contact met ons, het volk, kwijt te zijn. Terwijl ze juist moeten blijven uitleggen waarom ze doen wat ze doen, waarom ze afwijken van hun zo mooi gepresenteerde ideeën, ja zelfs van hun idealen. Zij moeten onze relatie onderhouden, luisteren, in dialoog gaan anders explodeert het wantrouwen. Democratie is tweerichtingsverkeer in de voetgangerszone en niet met 130 km/u rechtdoor op de snelweg. Democratie vereist verbondenheid, elke dag opnieuw. Zonder verbondenheid raakt een volksvertegenwoordiger of regering het volk kwijt. En als mensen niet meer gehoord of gezien worden is de opstand nabij. Het kan je je kop kosten!

Wij stemgerechtigden schenken 15 maart met onze stem ook Vertrouwen en dat mag niet beschaamd maar verdient gerespecteerd te worden. Wij doen ondanks alles telkens opnieuw de eerste stap, ook nu weer. Maar we eisen met recht dat Kamerleden en regering vier jaar lang keihard werken aan het in stand houden van deze kostbare relatie.

Potlood

We moeten er wel even moeite voor doen. Weer of geen weer, we gaan woensdag aanstaande naar het stembureau om een hokje rood te maken. Daarin kun je alles kwijt: je idealen, je dromen en wensen, voorkeur en plannen voor een betere toekomst. Zelfs je frustratie, woede en angst. Druk gewoon wat harder op het potlood. Misschien breekt de punt maar de democratie blijft erdoor in stand! Stem!

* NB: Het aantal partijen waarop je kunt stemmen is afhankelijk van je kiesdistrict. In 2017 zijn dat er maximaal 28.

Hubert Janssen is directeur van Klooster Euphrasia en Dennenheuvel: landgoed met een missie. Hij is bestuurslid van onder andere de Good Shepherd International Foundation. Hubert zoekt naar eigentijdse verbindingen om de missie van de congregatie van de Zusters van OLV van Liefde van de Goede Herder opnieuw vorm en inhoud te geven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s