Het hart van de tijd

door: Paul van Eck, relatiebeheerder Mensen met een Missie

Toni-Burgering-Alles-van-waarde-is-weerloos-foto-Max-Dereta-MXS0019Deze bekende strofe uit het gedicht van Lucebert getiteld ‘De zeer oude zingt’ (1974) wordt vaak te pas en te onpas aangehaald. Door banken en verzekeraars maar het staat ook in grote neonletters op de dakrand van de Willem de Kooning Academie ‘for Leisure Management’ (foto rechts) in Rotterdam. En op de gevel van café Trefpunt in Gent.

Ik daag u graag uit om het hele gedicht eens te lezen. Niet alleen die ene strofe, maar het hele gedicht is uiterst actueel:

er is niet meer bij weinig
noch is er minder
nog is onzeker wat er was
wat wordt wordt willoos
eerst als het is is het ernst
het herinnert zich heilloos
en blijft ijlings

alles van waarde is weerloos
wordt van aanraakbaarheid rijk
en aan alles gelijk

als het hart van de tijd
als het hart van de tijd

Veel gedichten lenen zich goed voor een diepgaande en gedetailleerde exegese. Daar ben ik niet zo van. Ik verwonder mij meer. Over het feit waarom juist nu dit gedicht geprint aan mijn beeldscherm hangt. Als het hart van de tijd.

Ieder mens is kwetsbaar

Recente aanslagen in Parijs, Brussel en London raken weerloze mensen. Toeristen op een brug in London, forenzen in de metro van Brussel en bezoekers van een moskee in London. En dan hebben we het nog niet over de talloze aanslagen in landen in Afrika en Azië die onze nieuwsmedia niet halen. Gewone burgers zijn het doelwit geworden van lieden die oorlog willen voeren. Het doet je beseffen dat een mensenleven weerloos en kwetsbaar is.

tekst loopt door onder de afbeelding

Vervolgens zie je dat de politiek ermee op de vlucht gaat. De reactie van overheden kenmerkt zich door hevige retoriek over vrijheden die bedreigd worden, onzekerheid en haat, het vrijmaken van extra gelden voor veiligheid en defensie en steeds verdergaande etnische profilering door politie, douane en andere controleurs. Retoriek die angst aanwakkert. Het is niet het soort samenleving waar ik naar verlang.

Wordt van aanraakbaarheid rijk

Door de ellende en het verdriet heen zie ik echter ook een soort verbondenheid groeien. Onbekenden zoeken elkaar op. Mensen gaan op zoek naar wat hen bindt. Ze gaan op zoek naar andere mensen om hun buurt, hun stad en hun samenleving niet te laten afglijden naar een harteloosheid en liefdeloosheid. Misschien zie ik het te optimistisch. En natuurlijk hebben we nog een lange weg te gaan naar onze ideale samenleving. Maar toch wil ik signalen van hoop niet negeren.

Geweld tegen weerloze mensen en ongelijkheid kan je met ideologieën en grote woorden bestrijden. Internationale solidariteit. Feminisme. Socialisme. Libertair liberalisme. Populisme. Maar die grote woorden en schijnoplossingen zetten mensen in de kou. Ik word er niet, of niet meer, door geraakt. De menselijke maat is er niet in terug te vinden.

En aan ieder ander gelijk

Ik zal nu niet in een column alle waarden, religies en denkbeelden uit het verleden bij het oud vuil zetten. Diepgravende analyses en gedegen theorieën zijn ook nodig om ons denken vooruit te helpen. Maar voorlopig zet ik zelf in op ‘de aanraakbaarheid’. Op het zoeken van verbinding. Het is moeilijk genoeg je zelf kwetsbaar op te stellen. De rijkdom die Lucebert beloofd en de gelijkheid aan ieder ander lijken soms wat doffe idealen. Tot je zelf ‘aangeraakt’ wordt.  Door inspirerende mensen uit het verleden en heden, of kunstenaars die het prachtig kunnen verbeelden.

Ieder mens is kwetsbaar. Wordt van nabijheid rijk.
En aan ieder ander gelijk

tussenfoto website met revers-pin

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s